"Herkes yapay zekâ kullanıyor" cümlesi sık duyuluyor; peki gerçekte durum ne? TÜİK, 2025'te yapay zekâ istatistiklerini ilk kez ayrı bir başlık olarak yayımladı. Bu yazıda o verilerin işletmelerle ilgili kısmını özetliyor ve bir KOBİ sahibi için ne anlama geldiğini yorumluyoruz. Rakamların hepsi kaynağıyla birlikte; yorum kısımları ise bizim değerlendirmemiz.
Girişimlerde yapay zekâ kullanımı: %7,5
TÜİK verilerine göre 10 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin 2025'te yapay zekâ teknolojisi kullananlarının oranı %7,5. Bu oran 2021'de %2,7 idi (Bloomberg HT, 1 Ekim 2025; Alomaliye).
İki şeyi akılda tutmak gerekiyor: birincisi, araştırma 10 ve üzeri çalışanı olan girişimleri kapsıyor; daha küçük işletmeler bu rakamın içinde değil. İkincisi, oran "kullanıyoruz" beyanına dayanıyor; kullanımın derinliğini ölçmüyor.
Büyüklüğe göre fark belirgin
Aynı verinin çalışan sayısına göre kırılımı şöyle (Bloomberg HT):
| Çalışan sayısı | 2021 | 2025 |
|---|---|---|
| 10–49 | %2,3 | %6,6 |
| 50–249 | %3,6 | %9,6 |
| 250 ve üzeri | %9,6 | %24,1 |
Büyük şirketlerde kullanım oranı, 10–49 çalışanlı girişimlerin üç buçuk katından fazla. Bu fark şaşırtıcı değil: büyük şirketlerin bilgi işlem ekibi, bütçesi ve deneme kapasitesi var. Ancak aynı veride yapay zekâ kullanmayan ama kullanmayı planlayan girişimlerin oranı da %9 olarak verilmiş (Bloomberg HT); yani planlayanlar, kullananlardan fazla.
Şirketler yapay zekâyı ne için kullanıyor?
Yapay zekâ kullanan girişimler arasında amaçlara göre dağılım (birden fazla cevap mümkün) şöyle raporlanmış (Bloomberg HT):
- Pazarlama veya satış: %46,5
- Üretim veya hizmet süreçleri: %41,1
- Ar-Ge veya inovasyon: %41
- İş süreçleri ve yönetim: %40
- Muhasebe, kontrol veya finans yönetimi: %33,7
- Bilişim güvenliği: %22,6
- Lojistik: %13,6
İlk sırada pazarlama ve satışın olması, KOBİ'ler için önemli bir işaret. Sosyal medya, müşteri mesajları, yorum yönetimi ve teklif takibi, yapay zekânın en hızlı sonuç verdiği alanlar arasında.
Bireylerde üretken yapay zekâ: %19,2
Aynı dönemde TÜİK, 16-74 yaş arası bireylerin %19,2'sinin üretken yapay zekâ araçlarını kullandığını açıkladı. Kullananların %79,7'si kişisel, %33,8'i mesleki amaçla kullandığını belirtti (Alomaliye, TÜİK verisi).
Bu rakam bize şunu söylüyor: çalışanlarınızın bir kısmı yapay zekâyı zaten kendi başına kullanıyor olabilir. Bu bir fırsat (alışkanlık var) ve bir risk (müşteri verisi kişisel hesaplara gidebilir). İkinci konuyu KVKK kontrol listemizde ele aldık.
Dijital altyapı tarafı
Yapay zekâ kullanımı dijital varlıktan bağımsız düşünülemez. TÜİK'in 2025 girişim verilerinde 10 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin %56,5'inin web sitesine, %55,2'sinin sosyal medya kullanımına sahip olduğu raporlanıyor (Alomaliye, TÜİK verisi). Yani orta ölçekli girişimlerin yaklaşık yarısının hâlâ bir web sitesi bile yok. Yapay zekâ aramalarında görünür olmak için önce bulunabilir bir dijital varlık gerekiyor.
KOBİ için anlamı: geç değil, erken
Bu verilerden çıkardığımız üç sonuç var (bunlar yorumumuz):
- Yarış yeni başlıyor. Küçük girişimlerde kullanım oranı hâlâ düşük. Bugün düzenli kullanmaya başlayan bir işletme, sektöründe erken hareket edenler arasında olur.
- En hızlı alan satış ve pazarlama. Büyük şirketlerin de öncelik verdiği bu alan, KOBİ'ler için de en görünür sonuç veren yer.
- Engel bilgi ve zaman. Aynı TÜİK verilerinde yapay zekâ kullanmayan bireylerin önemli kısmı "ihtiyaç duymadığını" ya da "nasıl kullanılacağını bilmediğini" söylüyor (Bloomberg HT). İşletmeler için de çözüm, tek bir işle ve net bir yöntemle başlamak.
Verileri okurken üç yanılgı
İstatistik haberleri hızlı okunur ve çoğu zaman yanlış sonuca götürür. Bu verilerle ilgili en sık gördüğümüz üç yanılgı:
- "Yüzde 7,5 az, demek ki yapay zekâ işe yaramıyor." Oran, işe yarayıp yaramadığını değil, kaç girişimin kullandığını beyan ettiğini ölçer. Erken dönemdeki teknolojilerde kullanım oranlarının düşük başlaması olağandır; asıl bilgi değişim hızındadır.
- "Büyük şirketler kullanıyor, bize göre değil." Büyük şirketlerde oranın yüksek olması, bütçe ve ekip avantajından gelir. Bugün hazır ürünler bu avantajın önemli bir kısmını küçük işletmelere de açıyor; kurulum için bilgi işlem ekibi gerekmiyor.
- "Çalışanlarımız zaten ChatGPT kullanıyor, biz de kullanıyoruz sayılırız." Bireysel kullanım ile şirket olarak tanımlanmış, ölçülen ve kayıt altına alınan kullanım farklı şeylerdir. Kişisel hesaplarla yapılan iş, çalışan ayrıldığında da gider.
Kendi işletmenizde mini ölçüm
TÜİK rakamları ülke tablosunu gösterir; sizin kararınız için kendi verinize ihtiyacınız var. Bir haftalık basit bir ölçümle başlayabilirsiniz:
- Ekipteki herkese "Bu hafta hangi işte yapay zekâ kullandın?" diye sorun ve cevapları bir tabloya yazın.
- Her iş için "kişisel hesap mı, şirket hesabı mı?" sütunu ekleyin.
- Müşteri verisi içeren işleri işaretleyin.
- En çok tekrar eden ve henüz yapay zekâ kullanılmayan üç işi listeleyin.
Bu tablo hem riskinizi (kişisel hesaplarda müşteri verisi) hem de fırsatınızı (tekrar eden ama hâlâ elle yapılan işler) aynı sayfada gösterir. Çoğu işletme bu egzersizden sonra yapay zekâyı zaten kullandığını, ama dağınık ve ölçülmeden kullandığını fark eder.
Nasıl başlanır?
Rakamları okumak kolay; kendi işletmenizde ilk adımı atmak zor. Şirketlerde yapay zekâ: 30 günlük plan yazımız bunun için. Daha hızlı ilerlemek isteyen işletmeler için ajaniq'in yapay zekâ ekibi pazarlama, satış, itibar, operasyon ve tahsilat işlerini aynı şirket hafızasıyla yürütür; kapsamı AI Ekip sayfasında görebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
TÜİK yapay zekâ verileri hangi işletmeleri kapsıyor?
Girişim verileri 10 ve üzeri çalışanı olan girişimleri kapsar. Daha küçük işletmeler bu oranların içinde yer almaz.
Türkiye'de yapay zekâ kullanımı neden düşük görünüyor?
Oran beyana dayalıdır ve yalnız belirli büyüklükteki girişimleri kapsar. Ayrıca çalışanların kişisel olarak kullandığı araçlar şirket kullanımına her zaman yansımaz.
En çok hangi sektörde kullanılıyor?
Raporlanan verilerde kullanım oranı en yüksek sektör bilgi ve iletişim olarak görünüyor.
Bu veriler ne sıklıkla güncelleniyor?
TÜİK bilişim teknolojileri araştırmalarını yıllık olarak yayımlıyor. Yeni veri yayımlandığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.
10 kişiden az çalışanı olan işletmeler için bir veri var mı?
Bu araştırma 10 ve üzeri çalışanı olan girişimleri kapsadığı için mikro işletmeler için ayrı bir oran vermiyor. Mikro işletmeler kendi durumlarını yukarıdaki mini ölçümle değerlendirebilir; çoğu durumda tek bir tekrar eden işle başlamak yeterli ve en düşük riskli yoldur.
Bu rakamlar yapay zekânın işe yaradığını mı gösteriyor?
Hayır, yalnız kullanımın yaygınlığını gösteriyor. Yapay zekânın sizin işletmenizde işe yarayıp yaramadığını ancak kendi ölçümünüz söyler: harcanan saat, düzenlilik ve müşteri tepkisi. Başkasının sonucunu kendi işletmenize taşımak yerine dört haftalık küçük bir deneme yapmak en sağlıklı yoldur.
Rakip firmalar yapay zekâ kullanıyor mu, nasıl anlarım?
Doğrudan bilmek zordur; ama dolaylı işaretler vardır: yorumlara tutarlı ve hızlı yanıt, düzenli paylaşım, gece de cevap veren mesaj kanalları. Kendi yanıt hızınızı ve düzeninizi bu işaretlerle karşılaştırmak, istatistikten daha yararlı bir rehberdir.